Het is verstandig om de werpkist rond week 5 à 6 van de dracht al in huis te hebben en op te zetten. Op dat moment lijkt de bevalling misschien nog ver weg, maar juist door vroeg te beginnen geef je de moederhond de tijd om rustig aan haar nieuwe plek te wennen.

De werpkist moet voor haar een vertrouwde en veilige omgeving worden. Hoe vertrouwder de plek voelt, hoe groter de kans dat zij daar ook daadwerkelijk wil bevallen.

Kies een rustige ruimte in huis waar weinig in- en uitloop is. De bevalling is een kwetsbaar moment, en veel drukte of onverwachte geluiden kunnen onrust veroorzaken. Zet de werpkist niet midden in een looproute, maar ook niet volledig afgezonderd. Veel teven vinden het prettig om in de buurt van hun eigenaar te zijn, zonder dat er voortdurend prikkels zijn.

Let daarnaast goed op de temperatuur. De werpkist moet op een warme plek staan en vooral vrij zijn van tocht. Pasgeboren puppy’s kunnen hun lichaamstemperatuur nog niet goed regelen en zijn volledig afhankelijk van hun moeder en de omgeving om warm te blijven.

De ondergrond moet comfortabel zijn voor de moeder en tegelijk praktisch in gebruik. In de laatste weken van de dracht kun je alvast een vetbed, deken of dikke handdoek in de kist leggen, zodat de teef eraan kan wennen.

Trainingsmatjes of TENA-onderleggers zijn bijzonder handig in de werpkist. Ze nemen veel vocht op en zijn eenvoudig te vervangen door een schone onderlegger. Dat maakt het verschonen snel en praktisch, zonder dat je het hele nest onnodig lang hoeft te verstoren.

Sommige onderleggers hebben een plakrand, waardoor ze beter op hun plaats blijven liggen. Hebben jouw onderleggers dat niet, dan kun je ze eventueel voorzichtig in de hoeken vastzetten met een stukje tape, zodat ze niet verschuiven wanneer de moeder zich verplaatst.

Trainingsmatjes en onderleggers vind je hier in onze webshop.

In de eerste week ligt de ideale omgevingstemperatuur meestal rond de 29–32 °C. In week twee mag dat dalen naar ongeveer 27–29 °C. Daarna kan de temperatuur geleidelijk verder omlaag naar 24–26 °C in week drie en vier. Dit gaat om de temperatuur van de lucht in de directe omgeving van de pups.

Het is belangrijk om te beseffen dat pups niet alleen afhankelijk zijn van een warmtemat of warmtelamp. Ze krijgen ook warmte van hun moeder en van elkaar. Door dicht tegen haar aan te liggen en samen een “puppyhoopje” te vormen, delen ze lichaamswarmte. Dat is een natuurlijk en essentieel mechanisme om warm te blijven.

Ligt een pup apart van de groep, dan kan hij sneller afkoelen. Wanneer pups te koud worden, verliezen ze kracht. Ze hebben dan minder energie om actief naar de moeder toe te kruipen en om krachtig te drinken. Onderkoelde pups kunnen daardoor in een vicieuze cirkel terechtkomen: ze drinken minder, krijgen minder energie en koelen verder af.

Lees hier meer over wat je moet doen bij onderkoeling van pups.

Om de juiste temperatuur te ondersteunen kun je een warmtematje of een warmtelamp gebruiken. Zelf ben ik meer een voorstander van warmtematjes met een thermostaat. Die kun je eenvoudig een graadje hoger of lager zetten en aanpassen aan wat er op dat moment nodig is. Dat geeft controle en voorkomt dat het onbedoeld te warm of te koud wordt.

Een warmtematje verwarmt vooral de ondergrond en niet de lucht. Daarom moet je het vaak iets hoger instellen dan de gewenste omgevingstemperatuur.

Een warmtelamp is ook een mogelijkheid. De warmte kun je reguleren door de lamp hoger of lager te hangen: hoe dichterbij, hoe warmer het wordt. Rode warmtelampen geven zichtbaar rood licht, wat hinderlijk kan zijn in een leefruimte. Keramische lampen geven alleen warmte af en geen zichtbaar licht. Alles waar de lamp op schijnt wordt verwarmd.

Zorg er altijd voor dat niet de hele werpkist even warm is. De pups moeten kunnen kiezen voor een iets koelere plek als ze het te warm krijgen.

De grootte van de werpkist is afhankelijk van het ras en het formaat van de moederhond. Zij moet er comfortabel in kunnen liggen en zich kunnen uitstrekken samen met haar puppy’s. Tegelijkertijd mag de kist niet zo groot zijn dat pups ver van haar terecht kunnen komen en daardoor sneller afkoelen.

Let ook goed op de hoogte van de instap. Deze moet hoog genoeg zijn om te voorkomen dat pasgeboren pups eruit kruipen, maar laag genoeg zodat de moeder zonder moeite in en uit de kist kan stappen. Houd rekening met haar gevoelige buik en tepels in de laatste weken van de dracht en kort na de bevalling.

Veel goede werpkisten zijn voorzien van een anti-knelstang, ook wel oplegrand genoemd. Dit is een rand die enkele centimeters boven de bodem langs de binnenzijde van de kist loopt.

Moederhonden gaan vaak tegen een wand van de werpkist liggen. Wanneer zij zich laat zakken, kan een pup anders klem komen te zitten tussen haar lichaam en de wand. De anti-knelstang zorgt ervoor dat er een kleine ruimte blijft waarin een pup kan wegkruipen. Daarmee verklein je het risico op verdrukking aanzienlijk.

Vanaf ongeveer drie weken worden pups actiever. Ze beginnen te lopen, te spelen en hun omgeving te verkennen. Op dat moment wordt alleen de werpkist vaak wat krap.

Een uitloopren geeft extra bewegingsruimte terwijl de omgeving veilig en overzichtelijk blijft. Veel werpkisten hebben een verstelbare instap die je kunt verlagen wanneer de pups ouder worden. Zo ontstaat een veilige speelruimte zonder dat de pups direct door het hele huis kunnen rondlopen.

Tijdens en na de bevalling komt er vruchtwater, bloed en later kraamvloeiing vrij. In de eerste dagen kan de werpkist daardoor snel vochtig worden. Zorg dat je voldoende schoon materiaal in huis hebt om regelmatig te kunnen verschonen.

Vervang dagelijks – en indien nodig vaker – de bovenste lagen. Werk rustig en zorg dat pups tijdens het verschonen niet afkoelen. Controleer daarnaast dagelijks of er geen losse onderdelen of scherpe randjes aanwezig zijn.

Een schone, droge werpkist helpt infecties en huidproblemen voorkomen en draagt bij aan een rustige kraamtijd.